Otoyolda arızalanan ağır vasıtayı bulunduğu yerden almak için önce çekme mi, kaldırma mı gerektiğini ve güvenli çalışma alanını değerlendiririz. Ağır tonaj vinç talebinde yalnızca ruhsattaki ağırlığa bakmayız; araçla yükün toplam kütlesini, arızanın etkisini ve vinç kurulacak zemini birlikte ele alırız. O-51 veya başka bir güzergâhta yapılacak kurtarmada bu bilgiler, kullanılacak yöntemi ve taşıma planını şekillendirir.

Bankette Kalan Yüklü Tır

Arıza sonrası bankete çekilmiş bir tırda önce tekerleklerin dönüp dönmediğini, akslardaki hasarı ve dorsenin yük durumunu inceleriz. Yük yerindeyse bile kayma ihtimalini göz ardı etmeyiz; ağırlık merkezi değişen bir araç çekiş sırasında yana yatabilir. Bu nedenle düz çekişin güvenli olup olmadığını ve yükün araçtan ayrı taşınmasını gerektiren bir durum bulunup bulunmadığını sahada değerlendiririz.

Vinçle kaldırma planında toplam yüke kanca bloğu ile bağlantı aparatlarının ağırlığını da ekleriz. Ardından yük diyagramında çalışma yarıçapına, bom uzunluğuna ve açısına, denge ayaklarının açılımına uygun kapasiteyi karşılaştırırız. Vinç üzerindeki tek bir kapasite değeri, her kaldırma mesafesinde aynı yükü kaldıracağı anlamına gelmez. Araç düzgün zeminde ve tekerlekleri serbest durumdaysa ağır vasıta çekicisiyle taşıma; aks kilitlenmesi veya gövde hasarı varsa vinç destekli kurtarma planlarız. Sonuçta aracı, seçtiğimiz yönteme uygun biçimde teslimat adresine taşırız.

Tarsus Otoyolunda Bariyer Yanı

Tarsus çevresinde bariyerin yanında kalan bir ağır vasıtada vinç aracının yaklaşacağı yön, bomun açılacağı alanı doğrudan etkiler. Refüj, şev, üst geçit ve enerji hattı gibi engelleri sahada gözle inceler; kurtarıcı aracın konumunu, bomun dönüş alanını ve yükün hareket edeceği yönü planlarız. Araçla vinç arasında doğrusal çekişe yer yoksa, çekme halatını gelişigüzel açıyla bağlamayız. Bağlantı noktalarının konumunu ve halat doğrultusunu seçerek aracın bariyere ya da şeve doğru sürüklenmesini önleyecek bir kurtarma düzeni kurarız.

Çekişte halatın çalışma yükünü, kanca ve sapanların taşıma sınırlarını ve araç üzerindeki üretici onaylı kurtarma noktalarını ayrı ayrı karşılaştırırız. Çekme kuvvetini vinç kaldırma kapasitesiyle aynı kabul etmeyiz. Araç devrilmişse, çekme bağlantısı hasarlıysa veya yük kaymışsa doğrudan çekiş yerine kontrollü kaldırma ya da doğrultma planı kurarız. Otoyoldaki trafik akışı da çalışma alanını sınırlar; kurtarma güzergâhını ve vinç kurulumunu, ilgili yol işletmesiyle yürütülen trafik düzenine göre planlarız.

Yumuşak Banket ve Denge Ayakları

Sonbahar yağışları banket zeminini gevşetebilir. Denge ayaklarının asfalt kenarına, dolgu zemine ya da drenaj hattının üzerine basması vinç kurulumunu güvensiz hâle getirir. Bu yüzden ayağın basacağı alanı, yol eğimini ve zeminin taşıma durumunu gözle inceleriz. Zemin koşuluna ve vinç üreticisinin verilerine uygun taban plakası veya yük dağıtıcı mat kullanırız; ayakların konumunu da kaldırma planındaki yük dağılımına göre ayarlarız.

Vinç ve kurtarıcı aracın yerleşimini, yükün ağırlık merkezini ve olası hareket güzergâhını birlikte planlarız. Ağır vasıta şev tarafına yatmışsa ikinci bir tutma hattı kurmayı değerlendirir, ana kaldırma sırasında aracın beklenmedik yönde hareket etmesini önleyecek düzeni hazırlarız. Dorse yükünün sabitliği belirsizse aracı kaldırmadan önce yükün ayrı araca aktarılması seçeneğini ele alırız. Böylece vinci yalnızca ağırlığa göre değil, aracın ve yükün sahadaki konumuna göre kullanırız.

Otoyolda ağır vasıta kurtarmanın temel dersi şudur: kaldırma kapasitesi tek başına karar verdirmez. Araç-yük ağırlığı, çalışma mesafesi, bağlantı noktaları, zemin ve bomun hareket alanı aynı plan içinde uyuşmalıdır. Tarsus Oto Çekici olarak konum, araç durumu ve teslimat adresini birlikte değerlendirir; seçtiğimiz çekme veya kaldırma yöntemiyle aracı belirtilen adrese taşırız.